Wordt online vakantiekiekje met Eiffeltoren strafbaar?

Wie tijdens zijn vakantie graag foto’s maakt van openbare monumenten als de Eiffeltoren, reuzenrad London Eye of de Sagrada Familia in Barcelona, kan die binnenkort misschien niet meer zomaar op internet zetten. Het Europees parlement stemt op 9 juli over een wet die het auteursrecht voor de hele Europese Unie moet regelen, en die nieuwe wet is een stuk strenger dan de Nederlandse.

De Nederlandse Auteurswet uit 1912 zegt dat er auteursrecht rust op kunstwerken in de openbare ruimte – denk aan het beeld van Zadkine in Rotterdam, of aan het Rijksmuseum in Amsterdam – maar bevat ook een artikel dat het fotograferen ervan toestaat. Als de nieuwe wet door het Europees parlement komt, dan vervalt onze eigen wet en gelden voortaan de Brusselse regels.

Die nieuwe wet bevat een bepaling die het wat moeilijker gaat maken om een foto van de Eiffeltoren of voor de Erasmusbrug zomaar op Facebook te zetten. Er staat namelijk in dat het commercieel gebruik van een zelfgemaakte foto niet is toegestaan, dus je mag zo’n foto niet verkopen, maar wel rondsturen.

Internet
Wie een account heeft bij Facebook, stemt in met de algemene voorwaarden van de sociale netwerksite, en daarin staat dat je foto’s alleen mag publiceren als je rechthebbende bent. Dat zou in theorie tot problemen kunnen leiden, maar deskundigen denken overigens dat dat niet zo’n vaart zal lopen.

Regels verschillend per EU land
De regels verschillen nu sterk per Europees land. De Belgische wet bijvoorbeeld bevat geen bepaling die het fotograferen van openbare gebouwen toestaat. Zo hebben de erfgenamen van de ontwerper van het Atomium in Brussel Wikipedia geen toestemming gegeven om een foto te plaatsen van het kunstwerk. De foto op de site is gecensureerd. Ook Denemarken staat foto’s van openbare kunst niet zomaar toe. Op de Wikipedia-pagina over het beroemde beeld De kleine zeemeermin is het beeld zelf niet te zien.

Problemen voor Nederland
Als de nieuwe wet wordt aangenomen op 9 juli, dan zullen vergelijkbare problemen zich waarschijnlijk ook in ons land voordoen. Ook Duitsland, waar de regels vergelijkbaar zijn met die uit Nederland, maakt zich zorgen, schrijft de Frankfurter Allgemeine vandaag in een artikel. “Nog drie weken om het panoramarecht in Europa te redden”, kopte een artikel van Wikipedia’s online krant The Signpost vorige week al.

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019