Vroom & Dreesmann in Haarlem

In de periode 1930-1934 werd het rijksmonument gelegen op de hoek van de Grote Houtstraat in Haarlem pand speciaal gebouwd voor Vroom & Dreesmann om te gaan gebruiken als warenhuis. Het pand is een mengvorm van Amsterdamse School, Art Déco en Nieuwe Zakelijkheid en werd ontworpen naar aanleiding van een prijsvraag die de eigenaar in 1927 uitschreef. Voor deze prijsvraag werden vier architecten benaderd, onder wie de uiteindelijke winnende architect Jan Kuijt.

Schoonheidscommissie

Architect Kuijt kwam in augustus 1929 met een eerste ontwerp maar deze werd na overleg met de schoonheidscommissie van Haarlem, drastisch gewijzigd. De schoonheidscommissie vond het pand, zoals in het eerste ontwerp geschetst, te hoog. Men voorzag dat er te weinig licht en zon in de straten zou komen. De schoonheidscommissie vond dat de hoogste verdiepingen van het pand moesten inspringen. In het tweede ontwerp van Kuijt werd deze wijziging aangebracht. Tevens bepaalde de schoonheidscommissie dat er een geleidelijke overgang moest plaatsvinden tussen het warenhuis en de aangrenzende bebouwing. Als gevolg hiervan werd de zuidelijke aanbouw aan de zijde van de Gierstraat niet hoger dan vier bouwlagen en sloot deze zo meer aan op de naast gelegen bebouwing.
Omdat eigenaar Van der Pigge op de plek van het toekomstige warenhuis woonde en zijn pand niet wilde verkopen, werd er om zijn drogisterij heen gebouwd. Dit aan de Gierstraat-zijde gelegen pand heeft zodoende mede bijgedragen aan de huidige vorm van het warenhuis.

Extra verdieping

Het warenhuis kende oorspronkelijk op de begane grond zogenaamde etalagegangen. Tussen deze etalagegangen met vrijstaande vitrinekasten bewoog zich het winkelende publiek. De etalagegangen verdwenen omstreeks 1950 om plaats te maken voor een groter verkoopoppervlak. De eveneens uit de bouwtijd daterende centrale lichthof met koepel, die er voor zorgde dat daglicht tot alle verdiepingen kon doordringen, werd in het midden van de jaren ’60 tijdens een ingrijpende verbouwing weggehaald. Bij deze verbouwing werd eveneens een extra verdieping op het pand geplaatst. De afgelopen jaren is het pand opgeknapt en gerestaureerd. Zo zijn onder meer de glas-in-lood vensters in het trappenhuis, de vlaggenmasten en de glastoren hersteld of teruggeplaatst. Later zijn de bovenste twee verdiepingen, waar zich het restaurant bevindt, verbouwd en opnieuw ingedeeld.

Waardering

Het pand van Vroom & Dreesmann is van algemeen belang door zijn architectuurhistorische en cultuurhistorische waarden, als zijnde een nog deels gaaf bewaard warenhuis uit het Interbellum in een stijl die een mengeling is van Amsterdamse School, Art Déco en Nieuwe Zakelijkheid. Daarnaast is het pand van algemeen belang door zijn grootschaligheid; een dergelijk groot en hoog gebouw was in de bouwtijd uniek voor Haarlem. Ook is het pand van algemeen belang door zijn beeldbepalende ligging in het centrum van Haarlem.

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019