Speelparadijs in Bos en Lommer

Sint Josephkerk in Amsterdam

De ontkerkelijking en veranderende bevolkingssamenstelling van de buurt, maakt dat het aantal kerkbezoekers fors afneemt. Dat geldt ook voor Sint Josephkerk aan de Erik de Roodestraat in stadsdeel Bos en Lommer die in 1990 aan de eredienst werd onttrokken. In 1995 kocht het bedrijf Ballast Nedam de kerk, met de bedoeling te slopen en de grond te gebruiken voor nieuwbouw. Maar mede dankzij een actie van buurtbewoners kreeg de kerk een nieuwe functie.
Van 1996 tot 2012 werd de kerk gehuurd door ondernemer en klimfanaat Hans Zandvliet, die de kerk omvormde tot een klimcentrum. Van 2012 tot 2013 werd de gekraakte kerk, onder de noemer Vluchtkerk, gebruikt voor de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. In 2014 is een verbouwing gestart om van de kerk om een speelparadijs van te maken en nu is de restauratie in de afrondende fase beland. Er was veel achterstallig onderhoud, de plafondschildering van Marinus de Leeuw is onder andere hersteld en de raamkozijnen zijn vervangen.

De Sint Josephkerk aan de Erik de Roodestraat in stadsdeel Bos en Lommer is gebouwd in 1950-1952 door de architecten G.H.M. Holt en K.P. Tholens. Het is een driebeukig kerkgebouw met uitgebouwde apsis, toren, voorhof en uitgebouwde doopkapel. Het ontwerp is geïnspireerd op een traditionele vroegchristelijke basilica, gebouwd met moderne materialen, zoals beton had eerder in Nederland nog geen toepassing gevonden in de kerkelijke architectuur. Het gebouw is een kenmerkend voorbeeld van een pioniersontwerp binnen de vernieuwing van de kerkelijke architectuur van de jaren ’50 van de vorige eeuw.

De kerk vormt een stedenbouwkundig ensemble met bejaardenwoningen en een schoolgebouw. Het exterieur wordt bepaald door een betonconstructie, met muurwerk van betonplaten en Limburgse natuursteen. De bakstenen lichtbeuk wordt inwendig gedragen door betonnen pijlers; de plafonds bestaan uit geprefabriceerde betoncassetten. Het dak van het middenschip wordt gedragen door spanbalken van 15 meter. De kerkruimte bood plaats aan 1130 personen en wordt verlicht door grote vierkante vensters. De plafondschildering en de blauw getinte gebrandschilderde ramen in het priesterkoor werden ontworpen door M. de Leeuw. De Sint Josephkerk was de eerste kerk die gebouwd zou worden in het Algemeen Uitbreidingsplan van Amsterdam. De bouw werd al vanaf 1941 voorbereid, maar pas in mei 1950 gerealiseerd. Twee jaar later werd de kerk gewijd.

 

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019