Sint Janskerk in Maastricht

De Sint Janskerk is een monumentale kerk aan het Vrijthof in Maastricht. De felle rode kleur van de toren is één van de meest opvallende monumenten van de stad. Maar de geschiedenis van de kerk is net zo opvallend als het uiterlijk.

In de 13e eeuw begon de Sint Servaaskerk te klein te worden voor de stad. De geestelijken van de Sint Servaas stichtten een nieuwe kerk pal naast de oude. Die nieuwe kerk moest dienst doen als parochiekerk van Maastricht. Het bouwwerk werd opgetrokken in de gotische stijl, die toen net doorbrak in de Lage Landen. De bouwmeesters hadden maar een beperkte ruimte tot hun beschikking. De steunberen die de muren van de nieuwe kerk omhoog moesten houden, plaatsen ze aan de binnenkant van het gebouw.

In 1373 stortte de toren in. Rond 1400 besloot het kerkbestuur van de Sint Servaas een nieuwe toren te laten bouwen. Het ontwerp van de toren was gebaseerd op de Domtoren van Utrecht. Ook werden er een sacristie en een koor aan de oude kerk toegevoegd, gebouwd in de gotische stijl. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd de sacristie echter met een dikke laag wit pleisterwerk bedekt, nadat de kerk in handen kwam van de protestante gemeente en stadhouder Frederik Henrik Maastricht veroverde in 1632.

Rode toren
Een van de meest opvallende kenmerken van de kerk  is de rode kleur van de toren. Het kerkbestuur van de Sint Servaas liet de toren al in de Middeleeuwen rood schilderen. Rood was namelijk de kleur van het Sint Servaas kerkbestuur. Zij gebruikten de kleur rood als een soort eigendomsmerk voor al hun bezittingen. Het verven van de toren had ook als doel om de poreuze steen te beschermen tegen het natte weer.

De verf werd gemaakt van in de mergelgrotten gevonden mergeldelen welke doordrenkt waren met ijzeroer. Na maling en branden ontstond de basis van de verf, een ossenbloedkleurig poeder. Op delen van de Sint Servaaskerk is de originele kleur nog terug te vinden. Door de eeuwen heen heeft de toren heel wat kleuren gekend. Zo was hij aan het begin van de 18e eeuw geel en aan het begin van de 19e eeuw wit. De huidige verflaag werd tijdens de restauratie 1981-1985 aangebracht. Zo pronkt de toren weer net zoals in de Middeleeuwen felrood boven Maastricht uit. Vanaf de toren heb je een prach tig uitzicht over de stad en haar omgeving.

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019