Paleis van beroemde bewoners

Princessehof in Leeuwarden

Achter de gevel van het 18e-eeuwse stadspaleis pronkt een schat aan keramiek. En dat niet alleen. Het unieke complex was ooit een van de belangrijkste plekken van Leeuwarden. Het paleis in het stadshart trok dan ook een paar beroemde bewoners.  

De graficus M.C. Escher is wereldberoemd om zijn zogenaamde onmogelijke tekeningen. Hij speelde met architectuur en perspectief. Ook maakte hij prachtige realistische werken. Zijn kunst blijft miljoenen mensen over de hele wereld verbazen. De eerste vijf jaar van zijn leven woonde hij in Princessehof. ‘Zijn geboorte vond zelfs plaats in wat nu de hal van het museum is’, vertelt Saskia Bak, algemeen directeur van het keramiekmuseum. In zijn werk speelt technische vaardigheid een grote rol. Later wil hij vooral de wonderlijke ideeën in zijn hoofd uitdrukken in prenten.

Complete hofhouding
Naast M.C. Escher heeft het stadspaleis nog een andere bijzondere bewoner gehad: Marijke Meu. Dat is hoe de Leeuwardenaren de regentes prinses liefkozend noemden. Ze is weduwe van Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, voorouder van ons huidige koningshuis. Het stadspaleis werd een prinselijke residentie mét complete hofhouding. Saskia Bak: ‘Als stadhouderlijk hof was het intrigerende gebouw erg belangrijk. Het was zelfs al in die tijd, rond 1729, dat er prachtig keramiek aanwezig was. Marijke Meu was een vervent verzamelaar, zoals veel Friese hooggeplaatste figuren.’

Eigen stadskasteel
Marijke Meu, ook wel tantetje Marijke genoemd, heeft ruim 30 jaar in Princessehof gewoond. Het museum bestaat uit een complex van gebouwen, waarvan twee belangrijke monumenten. Marijke Meu heeft haar eigen stadskasteeltje zelf in stappen vergaard. ‘Eerst kocht ze een middeleeuws woonhuis en vervolgens kwam daar de naastgelegen patricierswoning bij. Als je nu de barokke eetzaal binnenloopt zie je precies hoe het vroeger was. Het behang, de schoorsteen, de lambrisering, het is allemaal origineel’, vertelt Saskia Bak.

Kunstig keramiek
Potten, vazen, borden en tegels, het zijn voorwerpen die we dagelijks praktisch gebruiken. In het Princessehof krijgen de gebruiksvoorwerpen een totaal andere betekenis en bloeien op tot keramische kunstwerken. Keramiek kent een rijke historie, maar is juist ook kunst van nu. Die combinatie van oud en nieuw maakt de collectie van Princessehof uniek. Het bijzondere aan porselein is dat de originele kleuren eeuwen gelijk kunnen blijven. Het verkleurt dus nauwelijks. Zo is er een Ming vaas –uit de Chinese Ming-periode– te bewonderen. Saskia Bak: ‘Dit absolute topstuk is gemaakt in de 15e eeuw. Het leuke is dat de oprichter van Princessehof, Nanne Ottema, de vaas zelf heeft gekocht. En er zijn er maar drie van in de hele wereld. Hij was notaris in Leeuwarden én gepassioneerd verzamelaar. Zijn prachtige collectie Chinees keramiek is de basis geweest voor het keramiekmuseum Princessehof.’

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019