Oudste openluchtmuseum

Museumpark Orientalis in Nijmegen

Het Museumpark Orientalis dateert uit 1911 en is daarmee het oudste openluchtmuseum van Nederland. De oorspronkelijke naam was Heilig Land Stichting. De oprichters zijn de priester Arnold Suys, de architect Jan Stuyt en de kunstenaar Piet Gerrits. Hun idee was om de bezoekers de mogelijkheid te bieden om langs de locaties uit het leven van Jezus te wandelen zonder daarvoor naar het Midden-Oosten te hoeven reizen. Dit idee kwam tot hen tijdens een gezamenlijke bedevaart naar het Heilig Land in 1905. De oprichters gingen er van uit dat het toenmalige Midden-Oosten nauwelijks veranderd was sinds de Bijbelse tijd. Om ervoor te zorgen dat de reconstructies in dit nagebouwde Heilig Land correct waren, bleef Piet Gerrits tussen 1906 en 1911 in wat nu Jordanië is wonen om gegevens te verzamelen. Voor de locatie van het nagebouwde Heilig Land in Nederland werd gekozen voor buurtschap De Ploeg aan de rand van Groesbeek, omdat de grond hier op dezelfde manier oneffen is als in het echte Heilig Land.

Van oorsprong was de Heilig Land Stichting een Rooms Katholieke kerkelijke instelling die onder het bisdom Den Bosch viel. De eerste directeuren van het museum hebben hun functie als ‘Geestelijk Bestuurder der Heilig Land Stichting’ dan ook altijd gecombineerd met de functie van dorpspastoor van parochie De Meerwijk in Groesbeek. Vroeger begonnen de rondleidingen door het museum voor de ingang van de kerk van het Laatste Avondmaal (de Cenakelkerk), die tevens de parochiekerk was. Boven deze ingang is een mozaïekvoorstelling van het Laatste Avondmaal aangebracht en de binnenmuren zijn versierd met voorstellingen van de begrafenis van Maria en scenes uit de Handelingen der Apostelen. Naast de kerk ligt het voormalige eigen hotel van het museum, het ‘Pelgrimshuis Casa Nova’, tegenwoordig in het bezit van de Stichting Hulp voor Vrouwen in Geestelijke Nood.

De oorspronkelijke opzet van het museum ging uit van drie routes. De eerste route beschreef het geboorte verhaal uit het Lucas evangelie. De tweede route beschreef het lijdensverhaal. De derde route beschreef het openbare leven van Jezus dat chronologisch tussen de eerste twee routes inpast. De gebouwen uit de begintijd zijn sinds 2003 rijksmonumenten geworden, zoals het paleis van Pilatus, de nagebouwde traditionele synagoge en de karavanserai.  Om inkomsten te genereren is het gebied rondom de voormalige Lijdensverhaal route sinds 1913 in gebruik als begraafplaats*. Naast de unieke tuingraven is er ook nog steeds de mogelijkheid om onder één van de rijksmonumenten begraven te worden.

De huidige naam van het Museumpark Orientalis dateert uit 2007. Kort na deze naamswijziging moest het museum tijdelijk haar deuren sluiten. Onder andere voor een ingrijpende renovatie van alle gebouwen die de status van rijksmonument verworven hadden. Na een succesvolle doorstart is Orientalis weer helemaal terug.

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019