Het Koningsplein: een bijzondere plek in het dorp Asten

Koningsplein 16 in Asten

Het pand Koningsplein 16 (‘Anneke de Bruijn’ naar zijn laatste eigenaar) staat midden in het dorp Asten. Wat nu het Koningsplein is, was in de jaren ’10 van de vorige eeuw een park: het Plantsoen. In de periode ervoor was het geen plantsoen, maar stond daar de vroegere kerk van Asten. De huidige grote kerk is pas in 1898 gebouwd. Die kerk op het Koningsplein zou in de 15e eeuw (1478) zijn gebouwd. Na de teruggave van de kerk aan de katholieken in 1798 is de kerk enkele keren vergroot. De kerk werd alsmaar te klein en op een gegeven moment ontstond het plan om een nieuwe kerk te bouwen. Bluijssens, de grote boterfabrikant in Asten, en enkele medestanders wilden de kerk waar nu het Raadhuis is. De pastoor echter wilde de kerk tegenover de oude kerk op de plek waar nu de kerk staat. Dat is uiteindelijk gelukt, maar dat had nog wel wat voeten in de aarde: de kerk is gebouwd op de pastorievijver waar eertijds kapelaan Raymakers was verdronken. Na de bouw van de huidige kerk is de oude kerk gesloopt. Direct naast de gesloopte kerk stond Koningsplein 16. Het is dan logisch te denken dat deze plek ook al bewoond was in die tijd, maar de begindatum van de bouw is niet gevonden. Dat betekent wel dat het pand echt heel oud zou kunnen zijn.

Koningsplein 16 heeft allerlei gebruiksfuncties gehad. Het pand van voormalig bewoonster Anneke de Bruijn heeft al verschillende functies gehad als woonhuis, herberg, slagerij, brouwerij en als laatste een winkel in textiel en levensmiddelen maar staat nu op het punt om gesloopt te worden. College van B en W van de gemeente Asten heeft een sloopvergunning verleend voor het laatste pand van De Bruijn. De erven dienden in 2016 een aanvraag in om het monumentale pand aan het Koningsplein plat te gooien. Daarmee is sloop echter nog niet definitief. De gemeente vroeg de Rijksdienst vorig jaar mei om advies betreffende de plannen. De Rijksdienst oordeelde toen dat het gebouw behouden moet blijven. Daarbij maakte het een verwijt aan de erven van het pand. Het monument zou door jarenlang gebrek aan onderhoud en het uitblijven van restauratie in een slechte staat verkeren. Ook zou de eigenaar in de afgelopen jaren geen poging hebben ondernomen om een subsidie voor onderhoud of restauratie aan te vragen. Volgens de Rijksdienst domineert het pand het straatbeeld en is behoud van belang voor de identiteit van Asten.

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019