Etagehuis Oldenbroeck in Amsterdam

De appartementen in etagehuis Oldenbroeck appartementen in en rondom De Lairessestraat in Amsterdamwaren groot, soms tot 300, 400 m2 met 15 tot 20 vertrekken en bezaten veel luxe voor die tijd. Soms ook nog voor onze huidige tijd. Een centrale hall met conciërge en een tennisbaan op de binnenplaats, wie heeft dat tegenwoordig nog?

Achtergrond
In 1924 wordt een vergunning verkregen tot het oprichten van een perceel met bestemming daarvan tot negen woningen, kantoorlokalen, een atelier en een garage aan de Jacob Obrechtstraat te Amsterdam. De vierde en een deel van de vijfde etage van het gebouw worden lange tijd gebruikt door het hoofd van de Rijksgebouwendienst. In 1926 wordt een vergunning verkregen tot de aanleg van een tennisveld, dat alleen toegankelijk is voor de bewoners en dat nog altijd aanwezig is. Het huis heeft nog altijd een (inwonende!) huismeester.

Oldenhoeck bestaat uit veertien appartementen, ondergebracht in zeven bouwlagen. De appartementen hebben gemiddeld genomen zeven à acht ruime kamers en meten ruim boven de 200 m2. Het gemeenschappelijke entreegebied bevindt zich in het hart van het gebouw. Vanuit de ruime vestibule met rechts de portierswoning, leidt een marmeren trap naar de centrale, nagenoeg vierkante hal. Deze hal ontsluit twee woningen aan weerszijden, evenals het trappenhuis aan de achtergevel. De lift zit links met er tegenover een berging. De interieurafwerking van hal en trappenhuis is rijk gedetailleerd en herhaalt zich op alle verdiepingen. De vloer is steeds voorzien van hol en bol gebogen ‘krakelingtegels’ in een patroon van wit en zwart. Ook ruimtelijk keert het hol-bolmotief terug: de wanden zijn voorzien van een eigenzinnige bekleding van holgebogen planken die samen aan de boven- en onderkant een golvende rand vormen. Ook het halfronde trappenhuis is voorzien van deze manshoge betimmering.

Exterieur
We zien een statige langwerpige gevel van geelbruine baksteen, volmaakt symmetrisch van opzet met links en rechts een uitkragend deel boven een erker, die op de beletage is gelegen. Op de begane grond is onder meer een garage en wordt niet gewoond, men woont hier op de beletage of hoger. De ingangspartij ligt iets verdiept precies in het midden van de gevel en wordt geaccentueerd door halfronde raampartijen met langwerpige laddervensters. Boven de deur met gietijzeren versieringen zien we in karakteristieke letters die aansluiten op de versiering van de deuren de naam van het etagehuis, ‘Oldenhoeck’.

Warners besteedde veel aandacht aan de indeling van de plattegronden. Als structurerend principe paste hij een corridor toe in het verlengde van de voordeur van de woningen en parallel aan de straat. De vertrekken plaatste hij dwars op de corridor, aan weerszijden en op kop. De gang staat halverwege in open verbinding met een ruime eetkamer met een groot raam in de achtergevel. Twee vierkante kolommen scheiden de kamer van het verkeersgebied. Direct na binnenkomst bevindt zich rechts het dienstgedeelte met bodekamer, de keuken en de berging. Links en rechts van het tweede stukje gang liggen de woonvertrekken en achterin de slaapkamers, met daartussenin de badkamer en wc.

Interieur
Behalve het exterieur, de gemeenschappelijke delen en de indeling van de appartementen, ontwierp Warners voor de meeste woningen ook het interieur. In veel van de woningen verzorgde Warners de stofferingen en het behang, dat hij soms ook zelf ontwierp. Er zijn van Warners prachtige ontwerptekeningen voor wanden bewaard gebleven met zeer kleurrijke en gevarieerde patronen: horizontaal gestreept in paars, groen en rood bijvoorbeeld. Of gebloemd op een rode achtergrond. Een tekening van het interieur van Westhove geeft een goed beeld. Verder ontwierp Warners diverse meubels, waaronder rooktafeltjes, tafels met stoelen, dressoirs, kapstokken, canapés, schrijfbureaus en diverse meubelen voor de slaapkamers, waaronder bedden met nachtkastjes, kasten, kaptafels en radiatorkasten. In het archief van het Het Nieuwe Instituut bevindt zich nog een groot aantal ontwerpen waarvan niet bekend is voor welke woning ze bedoeld waren. Warners liet zijn meubels uitvoeren bij de Amsterdamse firma H.F. Jansen en Zn, waar ook zijn vriend Piet Kramers zijn meubels liet uitvoeren.

Het boek is hier te bestellen.

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019