Het hoofdkantoor van ProRail

De Intktpot in Utrecht

Het hoofdkantoor van ProRail (De Inktpot) is een bijzondere verschijning aan de rand van het historisch centrum van Utrecht. Een massief bakstenen gebouw van vier verdiepingen, waarvan de vorm doet denken aan een inktpot. De 70 meter hoge toren van het gebouw, bepaalt mede de contouren van de stad. De Inktpot is gebouwd tussen 1918 en 1921 met 22 miljoen bakstenen. In de plafonds en vloeren zijn 21 kilometer spoorrails verwerkt. Oud NS-directeur Van Heukelom ontwierp het gebouw destijds zelf.

Vanwege de schaarste na de Eerste Wereldoorlog werd de bouw door de NS in eigen hand genomen. Twee steenfabrieken, een houtbedrijf en drie schepen werden aangekocht. Aangezien er 4000 kubieke meter eikenhout nodig was, werd tevens een Limburgs bos gekocht. In verband met de schaarste van bouwmaterialen, werden voor de fundering van het gebouw voor 21 kilometer aan oude spoorstaven gebruikt. Ook bevindt zich in De Inktpot een in 1921 aangebrachte watertoren met een reservoir van 27 kubieke meter die eveneens is ontworpen door Van Heukelom. Het voor het gebouw gelegen parkje met onder meer muren van gesinterde steen is eveneens zijn ontwerp. Zijn voor het gebouw ontworpen meubilair is in de loop der jaren aangepast. Jan Schouten verzorgde het gebrandschilderd glas voor het gebouw.
In de Tweede Wereldoorlog bleef NS een zelfstandig bedrijf, maar kwam wel onder Duitse supervisie. Het gebouw werd toen deels ingenomen door de Bahnbevollmächtigter bei den Niederländischen Eisenbahnen. Dat de Duitse SS De Inktpot als hoofdkantoor zou hebben gebruikt, is een veelgehoord misverstand.

De Tulpenburg is ook een rijksmonument. De Inktpot en Tulpenburg zijn met een voetgangerstunnel aan elkaar verbonden.

 

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019