Tekenles van Mondriaan senior

De Hut van Mondriaan in Blaricum

Pieter Cornelis Mondriaan werd geboren op 7 maart 1872 aan de Kortegracht 11 te Amersfoort. In het geboortehuis van Mondriaan zit tegenwoordig het Mondriaanhuis. Zijn vader, Pieter Cornelis senior, was hoofdonderwijzer van de (zwaar) Christelijk Lagere school die zich naast het huis bevond. Daarnaast was hij tekenleraar. Zijn eerste tekenles kreeg Piet junior dan ook van zijn vader. In korte tijd behaalde Mondriaan de Akte Handtekenen voor het lager én voor het middelbaar onderwijs. Sindsdien wist hij dat hij kunstenaar wilde worden.

Mondriaans eerste stappen als schilder
In 1892 schreef Mondriaan zich, tegen de wil van zijn vader die liever zag dat hij een vak met bestaanszekerheid koos, in aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam. Omdat hij zijn tekenaktes had behaald, hoefde hij geen toelatingsexamen te doen. Dankzij de financiële bijdrage van een onbekende weldoener kon hij beginnen met zijn studie. De andere jaren kreeg hij een beurs van het Koninklijk Huis. Zijn vader weigerde de studiekosten te betalen. Mondriaan deed twee keer tevergeefs toelatingsexamen om mee te dingen voor de Prix de Rome. Beide keren zakte hij op het onderdeel anatomie; zijn naaktstudies kwamen te weinig overeen met de werkelijkheid. Mondriaans eerste werken waren impressionistische landschappen. Hij werd lid van Arti et Amicitiae en St. Lucas, twee kunstenaarsverenigingen in Amsterdam, waardoor hij meer kon exposeren.  Ook sociale contacten hielpen hierbij. Zo leerde hij in die tijd onder andere Simon Maris (kunstschilder), Albert van den Briel (goede vriend) en Jan Sluijters (kunstschilder) kennen.

In ´t Gooi, toevluchtsoord voor kunstenaars
Tussen 1911 en 1914 verbleef Mondriaan in Parijs. Hier had hij kennisgemaakt met het kubisme van Picasso en Braque. In 1914 was Mondriaan tijdelijk in Nederland om zijn zieke vader in Arnhem te bezoeken. Door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kon hij echter niet terug naar Parijs. Hij vestigde zich daarom in ’t Gooi, hét toevluchtsoord voor kunstenaars. Spottend schepte hij op over zijn drie huizen in Laren. ‘Een waar ik eet, een waar ik werk en een waar ik slaap.’ Die drie huizen waren: het Larense Pension De Linden, de vroegere hut van Otto van Rees aan de Noolseweg, en de boerderij aan de Pijlsteeg waar componist Jakob en zijn vrouw Maaike van Domselaer woonden.

Het hutje van Otto van Rees
Zijn atelier had Mondriaan in een hutje van de hoogleraar Jacob van Rees van de christenanarchistenkolonie. Dit waren overtuigde geheelonthouders, vegetariërs en anarchisten. Zij zetten zich af tegen de uitbuiting van de arbeiders en de onderdrukking van vrouwen. Het hutje was gebouwd voor de zoon van Jacob van Rees, de kunstenaar Otto van Rees. In deze periode werkte Mondriaan zijn kunstopvattingen uit, hierin gestimuleerd door de schilder Bart van der Leck en kunstenaar, architect en schrijver Theo van Doesburg. Deze laatste vroeg Mondriaan in 1917 zijn bijdrage te leveren aan de oprichting van het tijdschrift De Stijl.

Parijs en Amerika
Na de Eerste Wereldoorlog vertrok Piet Mondriaan weer naar Parijs, waar hij tot 1938 bleef. Naderend oorlogsgeweld deed hem besluiten om naar Londen en later Amerika te gaan. Piet Mondriaan overleed in februari 1944. Zijn laatste rustplaats werd begraafplaats ‘Cypress Hill Cemetery’ in New York.

Tentoonstelling en boek
Ter gelegenheid van de renovatie is bij de ateliers tevens de tentoonstelling De Hut van Mondriaan te zien, die een uitgebreid beeld geeft van het leven en werk van Piet Mondriaan. Daarnaast wordt een gelijknamige publicatie uitgebracht, die dieper in gaat op het verblijf van de kunstenaar in Het Gooi, van begin 1915 tot juni 1919. In het nu gerenoveerde Huisje de Vries werkte Mondriaan aan zijn bloeiende appelbomen en legde er de basis voor zijn beroemde abstracte schilderijen met de herkenbare geel, rood en blauwe vlakken. Ook werkte hij vanuit hier mee aan het tijdschrift De Stijl. De publicatie, met tekst van Martijn Le Coultre en uitgegeven door VK Projects, is voor € 19,95 te koop bij de tentoonstelling, bij diverse boekhandels in Laren en Blaricum en via www.mondriaanprijs.nl.

Tentoonstelling Mondriaan
16 oktober t/m 16 november 2015
Dagelijks open van 11:00 tot 17:00 uur
Gratis toegang
Plaats: Eemnesserweg 30b, Blaricum
Ruime parkeergelegenheid aan de overkant

Rondleidingen
Gedurende de tentoonstelling is het elke zaterdag mogelijk een uitgebreide rondleiding bij te wonen. Bestuursleden van de Dooyewaard Stichting begeleiden u door de hutten, de tentoonstelling over Piet Mondriaan en de expositie met werk van jonge winnaars van het Dooyewaard Stipendium. Deelname kost €20,-. Hiervoor krijgt u bij ontvangst koffie, thee en wat lekkers. Aanvangstijd: 15:00 uur. Aanmelden kan via pr@dooyewaardstichting.nl.

Nederland Monumentenland en haar onderdelen worden ondersteund door:

© Nederland Monumentenland 2019